Expert aan het woord: Nel Kleverlaan

Nel Kleverlaan is psycholoog, initiatiefnemer van de stichting “Verdriet in je hoofd” en expert op het gebied van kanker in het gezin. Zij heeft veel kennis over hoe je leerlingen op de beste manier kan begeleiden bij rouwverwerking en ziekte in de familie. Ze heeft hierover brochures, kinderboeken en tv-documentaires gemaakt. Bovendien stond ze aan de wieg van www.kankerspoken.nl.

“‘Mijn hoofd zit zo vol’, zegt een twaalfjarige jongen met een ernstig zieke moeder. ‘Zelfs mijn sommen passen er niet meer in.’ Een achtjarig meisje vertelt dat haar moeder borstkanker heeft en dat er thuis van alles is veranderd. Een jongen wiens vaders is overleden wordt op school geplaagd en vindt het moeilijk daarmee om te gaan. Dit zijn slechts enkele voorbeelden uit de praktijk.

Het werken met kinderen en hun ernstig zieke ouders is een uitdaging. Geen gesprek en geen situatie is hetzelfde. Steeds opnieuw zetten de kinderen ons aan het denken: wat maken zij mee en hoe gaan ze daarmee om? Welke hobbels en hindernissen komen ze tegen, en hoe kunnen wij als volwassenen hen daarbij helpen? Niet door alles voor hen op te lossen, maar wel door hen weerbaar en sterker te maken.

Tijdens hun ontwikkeling doorlopen de kinderen een groot aantal stappen: ze leren praten, fietsen, lezen, schrijven, sociale omgangsvormen en nog veel meer. Wanneer er thuis iets ernstigs gaande is, dan zie je soms een terugval in die ontwikkeling. Openheid is van het grootste belang, want als je iets niet weet, ga je het zelf invullen. Sommige kinderen zijn boos, andere voelen zich verdrietig, onzeker of denken dat zij de enige zijn met een zieke vader of moeder. Dat alles heeft natuurlijk invloed op de schoolprestaties. Toch is het goed om kinderen, zowel letterlijk als figuurlijk, bij de les te houden. Er verandert immers al zoveel. Laat de school een plek blijven waar de leerlingen kennis opdoen en met andere kinderen kunnen spelen. Dit biedt afleiding en structuur.

De laatste jaren is er op het gebied van kanker veel vooruitgang geboekt. Veel ouders genezen, anderen blijven heel lang ziek en moeten steeds opnieuw behandeld worden. Dat brengt een geheel eigen problematiek met zich mee. Helaas zijn er ook ouders die overlijden. Het kan goed zijn dat je daar als leerkracht mee te maken krijgt. En dan zijn er natuurlijk nog opa’s en oma’s die ziek worden. Zorg ervoor dat het thema kanker, waar vrijwel iedereen mee te maken krijgt, ook op jouw school bespreekbaar blijft.

Wil je meer weten over dit onderwerp? Kijk op www.kankerspoken.nl. Veel leerlingen met een vader of moeder met kanker willen een spreekbeurt houden. Super goed natuurlijk! Ook hiervoor kan je bij www.kankerspoken.nl terecht.”